Małe elektrownie wodne

Potencjał hydroenergetyczny eksploatowanych w Polsce hydroelektrowni przekracza 900MW i jeśli chodzi o tzw. moc przyłączeniową stanowi obecnie drugie, po elektrowniach wiatrowych, źródło energii elektrycznej pochodzącej z OZE. Do największych elektrowni wodnych należą: Zespół Elektrowni Wodnych Solina – Myczkowce (200MW) na rzece San, Elektrownia Wodna na Wiśle we Włocławku (160MW) czy Elektrownia Rożnów (50MW) na Dunajcu. Największą mocą charakteryzuje się Elektrownia Wodna Żarnowiec, która jest elektrownią typu szczytowo-pompowego. Z uwagi na potrzebę cyklicznego pompowania wody z Jeziora Żarnowieckiego do górnego sztucznego zbiornika wodnego, elektrownia w Żarnowcu stanowi swego rodzaju akumulator energii, wykorzystywany w momentach zwiększonego zapotrzebowania na energię elektryczną.

Wielkopolska nie może pochwalić się znaczącym potencjałem, jeśli chodzi o energetykę wodną. Jest to pochodna ilości występujących cieków wodnych, spadku terenu czy sumy rocznych opadów. Liczba pracujących hydroelektrowni w Wielkopolsce nie przekracza 30, a całkowita ich moc wynosi około 11 MW, przy czym 5 z tych instalacji posiada sumaryczną moc powyżej 8 MW. Jednostkowa moc pozostałych instalacji nie przekracza 300 kW. Obecnie realizowana jest nowa inwestycja w Obornikach Wlkp: na rzece Wełnie powstaje mała elektrownia wodna o mocy 330 kW.

Pewne nadzieje wiąże się z odtworzeniem potencjału, jakim dysponowała Wielkopolska w połowie lat 50-tych ubiegłego wieku i wcześniej, przy czym nie należy się spodziewać spektakularnego przyrostu mocy, a raczej powstania wielu obiektów hydrotechnicznych o stosunkowo niewielkiej mocy, które wpłyną na uregulowanie stosunków wodnych i poprawę retencji wody. Nowopowstałe elektrownie o mocach 10-40 kW stanowić będą źródła energii do wykorzystania „na miejscu”, które z racji posiadanych mocy wytwórczych nie będą wymuszały modernizacji lokalnych sieci przesyłowych.

Potencjał energetyczny danej lokalizacji hydroelektrowni wynika z ilości przepływającej wody, wysokości spadu i sprawności układu generatora prądu. W przypadku Wielkopolski można mówić o elektrowniach niskospadowych, których spad nie przekracza 20 m. Turbiny niskospadowe uważane są za przyjazne dla ryb, co jest ważne również z perspektywy oddziaływania instalacji na środowisko i decyzji o wyrażeniu zgody na daną lokalizację. Budowa nowych hydroelektrowni wpływać będzie na redukcję zanieczyszczeń emitowanych przez energetykę zawodową, zwiększenie retencji wody, dotlenianie wody służące poprawie jej parametrów mikrobiologicznych, obniżenie kosztów modernizacji sieci elektroenergetycznych oraz tworzenie ośrodków turystyki rekreacyjnej i powstawanie nowych miejsc pracy.

Zdjęcia powyżej – nowobudowana elektrownia wodna w Obornikach Wlkp. na rzece Wełnie o mocy 0,33 MW

Zdjęcie – elektrownia wodna o mocy 75 kW na rzece Wełnie. Lokalizacja: Muzeum Młynarstwa i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego w Jaraczu