Wykorzystanie biomasy na cele grzewcze

Spalanie stanowi dominujący kierunek energetycznego wykorzystania biomasy, obok beztlenowej fermentacji biomasy, o wysokiej zawartości suchej masy organicznej i podwyższonej wilgotności, oraz produkcji biopaliw ciekłych. Spalaniu należy poddawać przede wszystkim biomasę o dużej zawartości włókna i suchej masy, co czyni ten proces efektywnym i uzasadnionym ekonomicznie.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 23 lutego 2010 r. (Dz.U. Nr 34 poz. 182) biomasa to „stałe lub ciekłe substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, które ulegają biodegradacji, pochodzące z produktów, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej oraz leśnej, a także przemysłu przetwarzającego ich produkty, a także części pozostałych odpadów, które ulegają biodegradacji, oraz ziarna zbóż niespełniające wymagań jakościowych dla zbóż w zakupie interwencyjnym”.

Z kolei wg rozporządzenia Ministra Środowiska z 20 grudnia 2005 dotyczącego standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. nr 260, Poz. 2181), paliwem może być biomasa rozumiana jako „produkty składające się w całości lub w części z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa spalane w celu odzyskania zawartej w nich energii, odpady roślinne z rolnictwa i leśnictwa, odpady roślinne z przetwórstwa spożywczego z których odzyskuje się energię cieplną, włókniste odpady roślinne oraz drewno niezanieczyszczone impregnatami i powłokami ochronnymi”.

Biomasa ma ponad 40% udział w produkcji energii elektrycznej pochodzącej z OZE, a dzięki powszechnemu wykorzystywaniu biomasy na cele grzewcze stanowi ona najważniejsze źródło energii odnawialnej (ponad 80% energii z OZE).

Biomasa stanowi źródło energii, które można kontrolować na poziomie lokalnym (dywersyfikacja źródeł dostaw). Powszechnie uważa się, że ma neutralny wpływ na efekt cieplarniany, jest ekonomicznie konkurencyjna w stosunku do innych paliw a jej stosowanie wpływa na spowolnienie tempa wykorzystania zasobów paliw kopalnych. Pozwala też na aktywizację zawodową mieszkańców wsi oraz może stanowić potencjalnie źródło ciepła sieciowego na wsi.

Wartość opałowa paliwa stałego wynika z ciepła spalania paliwa (kaloryczność) pomniejszonego o ciepło parowania wody uwolnionej w czasie spalania i wilgoci higroskopijnej, dlatego dla uzyskania satysfakcjonujących efektów, należy spalać biomasę o możliwie niskim poziomie wilgotności.

Uprawy energetyczne są to przeważnie rośliny charakteryzujące się dużym przyrostem rocznym i niskimi wymaganiami glebowymi, jednak wysoki współczynnik transpiracji większości upraw przy częstym deficycie opadów w Wielkopolsce każe do sprawy zakładania upraw energetycznych podchodzić niezwykle ostrożnie. Uprawy takie stanowić mogą rośliny drzewiaste i krzewiaste szybkorosnące (np. wierzba, topola, ślazowiec pensylwański), szybkorosnące rośliny trawiaste (np. miskant olbrzymi) lub inne rośliny (np. rzepak, topinambur).

Obok dedykowanych upraw energetycznych, szacuje się, że w Wielkopolsce występuje nadwyżka słomy do zagospodarowania w ilości od 500 tys. do ponad 1 mln t, co przy wartości opałowej 14-15 GJ/t stanowi znaczącą pozycję w bilansie energii województwa.

W Połańcu (Świętokrzyskie) do końca 2012 r. ma powstać największy na świecie blok energetyczny o mocy 190 MW, opalany biomasą. Inwestycja pochłonie ponad miliard złotych i pozwoli na obniżenie emisji dwutlenku węgla o 1,2 miliona ton rocznie.